Cassatieblog.nl maakt gebruik van cookies voor webanalyse en social media sharing. Google Analytics analyseert met behulp van cookies hoe de website wordt gebruikt. Daarnaast toont Cassatieblog.nl knoppen om informatie te delen op sociale media. Deze knoppen worden enkel weergegeven als u toestemming geeft cookies te plaatsen op uw computer. Meer informatie vindt u in ons privacy statement.
weigeren accepteren

De Hoge Raad der Nederlanden

De Hoge Raad der Nederlanden is de hoogste rechter van het Koninkrijk der Nederlanden in civiele zaken en strafzaken. Ook in belastingzaken van het in Europa gelegen deel van het Koninkrijk (Nederland zonder Caribisch Nederland) is de Hoge Raad de hoogste rechterlijke instantie.

Voor andere bestuursrechtzaken dan belastingzaken zijn de hoogste bestuursrechters in Nederland (afhankelijk van het onderwerp van de zaak) de Raad van State, de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep voor het bedrijfsleven. In Caribisch Nederland en in Aruba, Curaçao en Sint Maarten wordt in bestuursrechtzaken (inclusief belastingzaken) in hoogste instantie rechtgesproken door het Gemeenschappelijke Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba en door bijzondere rechtscolleges zoals de Raad van Beroep in ambtenarenzaken en de Raad van Beroep in belastingzaken (die bestaan uit rechters van het Gemeenschappelijke Hof).

Geschiedenis
Een uitvoerige bespreking van de geschiedenis van de Hoge Raad is te vinden op de website van de Hoge Raad.

Benoeming en ontslag van de leden van de Hoge Raad
De leden van de Hoge Raad worden bij koninklijk besluit “voor het leven” benoemd (art. 117 lid 1 Grondwet).  Hun wordt echter op eigen verzoek of bij het bereiken van de leeftijd van 70 jaar ontslag verleend (art. 117 lid 2 Grondwet, art. 46h lid 3 Wrra)

De leden van de Hoge Raad worden benoemd uit een bindende voordracht van drie personen, opgemaakt door de Tweede Kamer der Staten-Generaal (art. 118 lid 1 Grondwet). In de praktijk gaat het aldus dat de president van de Hoge Raad aan de Tweede Kamer kennis geeft van een vacature. Hij voegt daarbij, gehoord de procureur-generaal, een aanbevelingslijst van zes kandidaten. De Tweede Kamer volgt in de regel de aanbeveling van de Hoge Raad door de eerste drie kandidaten van de aanbevelingslijst op te nemen in haar voordracht. De regering benoemt vervolgens doorgaans de eerste kandidaat van de voordracht.

De aanstelling van een lid van de Hoge Raad dat de leeftijd van 61 jaar heeft bereikt kan op zijn verzoek worden gewijzigd in een aanstelling als raadsheer in buitengewone dienst. Een raadsheer in buitengewone dienst vervult niet meer een volledige taak.

Samenstelling Hoge Raad
President van de Hoge Raad is mr. M.W.C. (Maarten) Feteris. Naast hem telt de Hoge Raad 6 vicepresidenten, 25 raadsheren en 4 raadsheren in buitengewone dienst. De raad wordt bijgestaan door de griffier, mr. J. Storm, die tevens kabinetschef van de president is. De volledige samenstelling van de Hoge Raad is hier te vinden.

De leden van de Hoge Raad zijn verdeeld over drie “kamers”: de eerste of civiele kamer behandelt zaken op het gebied van het burgerlijk recht, de tweede kamer (strafkamer) strafzaken, en de derde kamer (belastingkamer) fiscale zaken. Dan is er nog de vierde kamer (de ombudskamer), die vorderingen van de procureur-generaal bij de Hoge Raad tot schorsing of ontslag van rechters behandelt en die onderzoek doet naar gedragingen van rechters over wie bij de procureur-generaal bij de Hoge Raad is geklaagd. De ombudskamer staat onder voorzitterschap van de president en wordt ad hoc samengesteld uit de leden van de andere kamers.

Civiele kamer
De civiele kamer van de Hoge Raad bestaat momenteel uit 2 vicepresidenten en 8 raadsheren:

mr. E.J. Numannvicepresident
mr. C.A. Streefkerk vicepresident
mr. A.M.J. van Buchem-Spapens
mr. A.H.T. Heisterkamp
mr. G. Snijders
mr. G. de Groot
mr. M.V. Polak 
mr. T.H. Tanja-van den Broek
mr. C.E. du Perron
mr. M.J. Kroeze

 

Civiele parket
Aan de Hoge Raad is het parket bij de Hoge Raad verbonden, dat onder leiding staat van de procureur-generaal bij de Hoge Raad, mr. J. Silvis. Het parket is geen onderdeel van het openbaar ministerie (en heeft dus niets te maken met de advocaten-generaal bij de gerechtshoven en het College van procureurs-generaal van het Openbaar Ministerie), maar is geheel onafhankelijk.

In elke civiele zaak bij de Hoge Raad wordt door een lid van het parket een conclusie genomen. Deze zogenaamde Conclusie van de Procureur-Generaal is een onafhankelijk advies aan de Hoge Raad. De civiele afdeling van het parket bestaat momenteel uit de plaatsvervangend procureur-generaal, 10 advocaten-generaal en twee advocaten-generaal in buitengewone dienst.

mr. F.F. Langemeijer, plaatsvervangend procureur-generaal
mr. E.M. Wesseling-van Gent
mr. L.A.D. Keus
mr. L. Timmerman
mr. J.B.M.M. Wuisman
mr. E.B. Rank-Berenschot
mr. M.H. Wissink
mr. P. Vlas
mr. G.R.B. van Peursem
mr.R.H. de Bock
mr. T. Hartlief
mr. W.L. Valk

mr. J.C. van Oven (in buitengewone dienst)

De Hoge Raad en zijn parket worden voorts bijgestaan door de medewerkers van het Wetenschappelijk Bureau bij de Hoge Raad.

Huisvesting
Sinds 1 maart 2016 is de Hoge Raad gevestigd aan Korte Voorhout 8 in Den Haag in een nieuw gebouw dat ontworpen is door KAAN architecten. Voor het gebouw staan zes beelden van Nederlandse rechtsgeleerden.
Zie ook: de website van de Hoge Raad.